рджो рд╡рдХ्рдд рдХी рд░ोрдЯी рдХे рд▓िрдпे рдХिрд╕ी рдХे рдЖрдЧे рд╣ाрде рдлैрд▓ाрдиा рдЕрдкрдиे-рдЖрдк рдоें рдЕрдкрдиे рдЬрдоीрд░ рдХो рдоाрд░рдиे рдЬैрд╕ा рд▓рдЧрддा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдпे рдХिрд╕ी рд╕े рдЫुрдкा рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕реЬрдХ рдХिрдиाрд░े,рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕्рдерд▓ों рдХे рдЖрд╕-рдкाрд╕ рдпा рдЪौрдХ-рдЪौрд░ाрд╣ों рдкрд░ рджिрдЦ рдЬाрддे рд╣ैं। рдПрдХ рд╕ंрдЬीрджा рдиाрдЧрд░िрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрдкрдХे рдорди рдоें рдпे рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрда рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рднीрдЦ рдоांрдЧ рд░рд╣े рдпे рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиी рд╡िрд╡рд╢рддा рдХे рдХाрд░рдг рдРрд╕ी рд╣ाрд▓рдд рдоें рд╣ैं рдпा рдлिрд░ рдпे рдХिрд╕ी рд╕ाрдЬिрд╢ рдХे рд╢िрдХाрд░ рд╣ैं। рддाрдЬ्рдЬुрдм рдХी рдмाрдд рддो рдпे рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрднी рддрдХ рдХोрдИ рдмेрд╣рддрд░ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рдирд╣ीं рдмрди рдкाрдпा рд╣ै। рдмрд╣рд░рд╣ाрд▓ рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рджिрд▓्рд▓ी рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдиे рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХो рдЕрдкрд░ाрдз рдШोрд╖िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХाрдиूрди рдмॉрдо्рдмे рдк्рд░िрд╡ेंрд╢рди рдСреЮ рдмेрдЧिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ, 1959 [Bombay Prevention of Begging Act, 1959] рдХी 25 рдзाрд░ाрдУं рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी, рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХे рдЕрдкрд░ाрдзीрдХрд░рдг рдХो рдЕрд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдХрд░ाрд░ рджिрдпा рд╣ै। рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдиे рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рднिрдЦाрд░िрдпों рдХे рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЖрдзाрд░рднूрдд рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ों рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рджाрдпрд░ рджो рдЬрдирд╣िрдд рдпाрдЪिрдХाрдУं рдХी рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХे рджौрд░ाрди рджिрдпा।
- рдпрд╣ाँ рдз्рдпाрди рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдмाрдд рдпे рд╣ै рдХि рджेрд╢ рдоें рдЕрдм рддрдХ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдХोрдИ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХाрдиूрди рдирд╣ीं рд╣ै। рдмॉрдо्рдмे рдк्рд░िрд╡ेंрд╢рди рдСреЮ рдмेрдЧिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ, 1959 рдХो рд╣ी рдЖрдзाрд░ рдмрдиाрдХрд░ 20 рд░ाрдЬ्рдпों рдФрд░ 2 рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ों рдиे рдЕрдкрдиे рдХाрдиूрди рдмрдиाрдпे рд╣ैं। рджिрд▓्рд▓ी рднी рдЗрдирдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рд╡рд╣ीँ рджूрд╕рд░ा рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рд╣ै рджрдорди рдФрд░ рджीрд╡।
- рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рдЬाрдиेंрдЧे рдХि рднाрд░рдд рдоें рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХिрди-рдХिрди рд░ूрдкों рдоें рджेрдЦी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдиिрд╣िрдд рдХाрд░рдг рдХ्рдпा рд╣ैं? рдмॉрдо्рдмे рдк्рд░िрд╡ेंрд╢рди рдСреЮ рдмेрдЧिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХ्рдпा рд╣ैं? рдпे рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рджрд░्рд╢ाрдП рдЧрдпे рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рдЖрдзाрд░рднूрдд рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ों рд╕े рдЕрд╕ंрдЧрдд рд╣ैं? рд╕ाрде рд╣ी рд╣рдо рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рдЪрд░्рдЪा рдХрд░ेंрдЧे рдХि рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдпे рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЙрдкाрдп рдХिрдпे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं?
рднाрд░рдд рдоें рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХिрди рд░ूрдкों рдоें рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХे рдХाрд░рдг рдХ्рдпा рд╣ैं ?
- рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХा рд╕рдмрд╕े рд╕ाрдзाрд░рдг classification рдРрдЪ्рдЫिрдХ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдФрд░ рдЕрдиैрдЪ्рдЫिрдХ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдмрд╣ुрдд рд╕े рдРрд╕े рд▓ोрдЧ рд╣ैं рдЬो рдЖрд▓рд╕्рдп, рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХी рдХрдордЬोрд░ рдЗрдЪ्рдЫा рд╢рдХ्рддि рдЖрджि рдХे рдХाрд░рдг рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдЕрдкрдиाрддे рд╣ैं। рднाрд░рдд рдоें рдХुрдЫ рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕рдоुрджाрдп рднी рдЕрдкрдиी рдЖрдЬीрд╡िрдХा рдХे рд▓िрдпे рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХो рдЕрдкрдиाрддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ाँ рдкрд░ рдЧौрд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдмाрдд рдпे рд╣ै рдХि рднीрдЦ рдоांрдЧрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рднी рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рдРрдЪ्рдЫिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдирд╣ीं рдЕрдкрдиाрддे।
- рджрд░рдЕрд╕рд▓, рдЧрд░ीрдмी, рднुрдЦрдорд░ी рддрдеा рдЖрдп рдХी рдЕрд╕рдоाрдирддाрдУं рдХे рдЪрд▓рддे рджेрд╢ рдоें рдПрдХ рд╡рд░्рдЧ рдРрд╕ा рднी рд╣ै, рдЬिрд╕े рднोрдЬрди, рдХрдкреЬा рдФрд░ рдЖрд╡ाрд╕ рдЬैрд╕ी рдЖрдзाрд░рднूрдд рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рднी рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрддीं। рдпрд╣ рд╡рд░्рдЧ рдХрдИ рдмाрд░ рдордЬрдмूрд░ рд╣ोрдХрд░ рднीрдЦ рдоांрдЧрдиे рдХा рд╡िрдХрд▓्рдк рдЕрдкрдиा рд▓ेрддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдоें рдЖрдп рдХी рдЕрд╕рдоाрдирддा рдФрд░ рднुрдЦрдорд░ी рдХी рдХрд╣ाрдиी рддो рдЧ्рд▓ोрдмрд▓ рд▓ेрд╡рд▓ рдХी рдХुрдЫ рд░िрдкोрд░्рдЯों рд╕े рд╣ी рдЬाрд╣िрд░ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।
- рджिрд╕рдо्рдмрд░, 2017 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╡рд░्рд▓्рдб рдЗрдирдЗрдХ्рд╡ैрд▓िрдЯी рд░िрдкोрд░्рдЯ [World Inequality Report] рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднाрд░рдд рдХे 10% рд▓ोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рджेрд╢ рдХी рдЖрдп рдХा 56% рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै। рд╡рд╣ीं International Food Policy Research Institute рдиाрдордХ рдПрдХ рд╕ंрдЧрдарди рдж्рд╡ाрд░ा 2017 рдоें рдЬाрд░ी Global Hunger Index рдоें 119 рджेрд╢ों рдХी рд╕ूрдЪी рдоें рднाрд░рдд рдХो 100рд╡ाँ рд╕्рдеाрди рдоिрд▓ा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рднाрд░рдд рдХो рднुрдЦрдорд░ी рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рдЧंрднीрд░ рд╕्рдеिрддि рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै।
- рдХрдИ рдмाрд░ рдЧрд░ीрдмी рд╕े рдкीреЬिрдд рдРрд╕े рд▓ोрдЧों рдХी рдордЬрдмूрд░ी рдХा реЮाрдпрджा рдХुрдЫ рдЧिрд░ोрд╣ рднी рдЙрдаाрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдЧिрд░ोрд╣ рд╕ंрдЧрдаिрдд рд░ूрдк рд╕े рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХे рд░ैрдХेрдЯ рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं। рдпे рдЧिрд░ोрд╣ рдЧрд░ीрдм рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рд▓ाрд▓рдЪ рджेрдХрд░, рдбрд░ा-рдзрдордХाрдХрд░, рдирд╢ीрд▓े рдб्рд░рдЧ्рд╕ рджेрдХрд░, рддрдеा рдоाрдирд╡ рддрд╕्рдХрд░ी рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрдП рдЧрдП рд▓ोрдЧों рдХो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкंрдЧ рдмрдиाрдХрд░ рднीрдЦ рдоांрдЧрдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдмॉрдо्рдмे рдк्рд░िрд╡ेंрд╢рди рдСреЮ рдмेрдЧिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ, 1959 рдХी рдХुрдЫ рдзाрд░ाрдУं рдоें рдлेрд░рдмрджрд▓ рдХрд░ рджिрд▓्рд▓ी рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдиे рдРрд╕े рдЧрд░ीрдм рд▓ोрдЧों рдХे рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХा рдПрдХ рд╕ाрд░्рдердХ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै।
рдмॉрдо्рдмे рдк्рд░िрд╡ेंрд╢рди рдСреЮ рдмेрдЧिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди
- рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХो рдЕрдкрд░ाрдз рдШोрд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рдкुрд▓िрд╕ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХो рд╢рдХ्рддि рджेрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдРрд╕े рднीрдЦ рдоांрдЧрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдкрдХреЬрдХрд░ рдХिрд╕ी рдкंрдЬीрдХृрдд рд╕ंрд╕्рдеा рдоें рднेрдЬ рд╕рдХे। рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा рдоें рдРрд╕े рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬो рдЧाрдиा рдЧाрдХрд░, рдиृрдд्рдп рдХрд░рдХे, рднрд╡िрд╖्рдп рдмрддाрдХрд░, рдХोрдИ рд╕ाрдоाрди рджेрдХрд░ рдпा рдЗрд╕рдХे рдмिрдиा рднीрдЦ рдоांрдЧрддा рд╣ै рдпा рдХोрдИ рдЪोрдЯ, рдШाрд╡ рдЖрджि рджिрдЦाрдХрд░, рдмिрдоाрд░ी рдмрддाрдХрд░ рднीрдЦ рдоांрдЧрддा рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЬीрд╡िрдХा рдХा рдХोрдИ рджृрд╢्рдп рд╕ाрдзрди рди рд╣ोрдиे рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЗрдзрд░-рдЙрдзрд░ рднीрдЦ рдоांрдЧрдиे рдХी рдоंрд╢ा рд╕े рдШूрдордиा рднी рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै। рдЗрд╕ рдХाрдиूрди рдоें рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдкрдХреЬे рдЬाрдиे рдкрд░ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдоें рддीрди рд╕ाрд▓ рддрдХ рдХे рд▓िрдпे рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рдоें рджрд╕ рд╕ाрд▓ рддрдХ рдХे рд▓िрдпे рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╕рдЬा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдкंрдЬीрдХृрдд рд╕ंрд╕्рдеा рдоें рднेрдЬे рдЬाрдиे рдХा рдиिрдпрдо рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдкрдХреЬे рдЧрдП рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЖрд╢्рд░िрддों рдХो рднी рдкंрдЬीрдХृрдд рд╕ंрд╕्рдеा рдоें рднेрдЬा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдпрд╣ рднी рдз्рдпाрди рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдмाрдд рд╣ै рдХि рдЗрди рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХो рднी рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ैं, рдЬैрд╕े-рд╕ंрд╕्рдеा рдоें рд▓ाрдП рдЧрдП рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╕рдЬा рджेрдиा, рдХाрд░्рдп рдХрд░рд╡ाрдиा рдЖрджि। рдЗрди рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рди рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЬेрд▓ рднी рднेрдЬा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдпे рд╕рднी рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдоें рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рднीрдЦ рдоांрдЧ рд░рд╣े рдФрд░ рдХुрд╖्рда рд░ोрдЧ рдЬैрд╕ी рдмीрдоाрд░िрдпों рд╕े рдкीреЬिрдд рднिрдЦाрд░िрдпों рдХो рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд▓े рдЬाрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЗрд▓ाрдЬ рд╡ рдЕрди्рдп рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рджेрдиे рдХे рд▓िрдпे рд▓ाрдпे рдЧрдпे рдеे। рд▓ेрдХिрди рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рдпрд╣ рдХाрдиूрди рдЧрд░ीрдмी, рдЕрдкंрдЧрддा, рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░िрдпों рдЬैрд╕ी рдХिрд╕ी рдордЬрдмूрд░ी рдХे рдХाрд░рдг рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдЕрдкрдиाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╣рдеिрдпाрд░ рдмрди рдЧрдпा।
- рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрдиों рд╕े рднिрдЦाрд░िрдпों рдХो рд╣рдЯाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдХрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдпे 2010 рдоें рдХॉрдордирд╡ेрд▓्рде рдЦेрд▓ों рдХे рдЖрдпोрдЬрди рдХे рджौрд░ाрди рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рднिрдЦाрд░िрдпों рдХो рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЗрд╕рдХा рдмреЬे рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЧрдпा। рджंрдбाрдд्рдордХ рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рддрд╣рдд рднिрдЦाрд░िрдпों рдХो рдкрдХреЬा рддो рдЬाрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХे рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдХे рд▓िрдпे рдХोрдИ рдаोрд╕ рдХрджрдо рдирд╣ीं рдЙрдаाрдП рдЬाрддे।
рдоौрдЬूрджा рдХाрдиूрди рдоें рдХ्рдпा рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ рд╣ैं рддрдеा рдпрд╣ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рдоूрд▓्рдпों рд╕े рдЕрд╕ंрдЧрдд рд╣ै?
- рдкрд╣рд▓ी рд╕рдорд╕्рдпा рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╣ै। рдЧाрдпрди, рдиृрдд्рдп, рднрд╡िрд╖्рдп рдмрддाрдХрд░ рдЖрдЬीрд╡िрдХा рдХрдоाрдиा рдХुрдЫ рд╕рдоुрджाрдпों рдХे рд▓िрдпे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рд╣ै। рдпрд╣ рдоुрдЦ्рдп рдзाрд░ा рдХे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпों рд╕े рдоेрд▓ рдирд╣ीं рдЦाрддा, рд╕िрд░्рдл рдЗрд╕рд▓िрдпे рдРрд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрдкрд░ाрдзी рдоाрди рд▓ेрдиा рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ै। рджूрд╕рд░ी рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЬीрд╡िрдХा рдХा рдХोрдИ рджृрд╢्рдп рд╕ाрдзрди рдиा рд╣ोрдиा рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рднीрдЦ рдоांрдЧрдиे рдХी рдоंрд╢ा рд╕े рдШूрдордиे рдХो рдЕрдкрд░ाрдз рдоाрдирдиा рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЧрд░ीрдм рджिрдЦрдиे рдХे рдХाрд░рдг рджрдг्рдбिрдд рдХिрдпे рдЬाрдиे рдЬैрд╕ा рд╣ै।
- рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рдХाрдиूрди рдЙрди्рдиीрд╕рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдпूрд░ोрдк рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд poor houses рдХी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдХो рдЕрдкрдиाрддा рд╣ै। рдЖрдкрдХो рдмрддा рджें рдХि рдЗрди poor houses рдоें рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рд▓ाрдЪाрд░ рд▓ोрдЧों рдХो рд░рдЦा рдЬाрддा рдеा। рдпूрд░ोрдк рдоें рдкрд╣рд▓े рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХा рдЕрдкрд░ाрдзीрдХрд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा, рдлिрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрдиों рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╣рдЯा рджिрдпा рдЧрдпा।
- рдХिрд╕ी рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдордЬрдмूрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЙрд╕рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдХिрд╕ी рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд▓े рдЬाрдХрд░ рд░рдЦрдиा, рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЬाрдиे рд╕े рд░ोрдХрдиा рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХा рд╣рдирди рд╣ी рддो рд╣ै। рдЬрдмрдХि рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 14 рдХे рддрд╣рдд рд╕рдоाрдирддा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 19 рдХे рддрд╣рдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрддा рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा, рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों, рддрдеा рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдиीрддि рдиिрджेрд╢рдХ рддрдд्рдд्рд╡ों рдХे рддрд╣рдд рднाрд░рдд рдХी рдПрдХ рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ूрдкрд░ेрдЦा рд╕ाрдордиे рдЖрддी рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рдПрдХ рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рд░ाрдЬ्рдп рдХा рджाрдпिрдд्рд╡ рдпे рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП рдХि рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдиाрдЧрд░िрдХों рдХी рднोрдЬрди, рдЖрд╡ाрд╕, рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЬैрд╕ी рдЬрд░ूрд░рддों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░े।
- рдпрджि рд╣рдо рднाрд░рдд рдоें рднिрдЦाрд░िрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдкрд░ рдЧौрд░ рдХрд░ें рддो 2011 рдХी рдЬрдирдЧрдгрдиा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднाрд░рдд рдоें 4 рд▓ाрдЦ рд╕े рднी рдЕрдзिрдХ рднिрдЦाрд░ी рд╣ैं। рднिрдЦाрд░िрдпों рдХी рдЗрддрдиी рдмреЬी рд╕ंрдЦ्рдпा рджिрдЦाрддी рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдЕрдкрдиी рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рд░ाрдЬ्рдп рдХी рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдиे рдоें рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕рдлрд▓ рдирд╣ीं рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╕рдмрд╕े рдХрдордЬोрд░ рдФрд░ рд╣ाрд╢िрдпे рдкрд░ рдЦреЬे рддрдмрдХे рдХो рдЕрдкрд░ाрдзी рдШोрд╖िрдд рдХрд░рдиा рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рди्рдпाрдп рд╕ंрдЧрдд рдирд╣ीं рд╣ै।
- рдЗрди्рд╣ीं рд╕рдм рдкрдХ्рд╖ों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рджिрд▓्рд▓ी рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдиे рдЕрдкрдиा рд╣ाрд▓िрдпा рдиिрд░्рдгрдп рджिрдпा рд╣ै। рд╣ाрд▓ाँрдХि рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХा рд░ैрдХेрдЯ рдЪрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓े рдЧिрд░ोрд╣ों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХрдаोрд░ рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕рд░рдХाрд░ рдХोрдИ рднी рдХाрдиूрди рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдкрд░ рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдиे рдХोрдИ рд░ोрдХ рдирд╣ीं рд▓рдЧाрдИ рд╣ै।
рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдЬैрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпा рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕ंрднाрд╡िрдд рдЙрдкाрдп
- рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдиे рднी рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдРрдЪ्рдЫिрдХ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдФрд░ рдордЬрдмूрд░ीрд╡рд╢ рдЕрдкрдиाрдИ рдЧрдИ рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдоें рдЕंрддрд░ рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рдЗрди рджोрдиों рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд░рдгрдиीрддि рдмрдиाрдП рдЬाрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рдеिрддि рдХा рдкрддा рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг рдХे рдЬрд░िрдпे рд▓рдЧाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдЗрд╕ рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдЖँрдХреЬों рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдПрдХ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХाрдиूрди рдмрдиाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЗрд╕ рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें 2016 рдоें рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкрд╣рд▓ा рдк्рд░рдпाрд╕ The Persons in Destitution [Protection, Care, Rehabilitation] Model Bill, 2016 рд▓ाрдХрд░ рдХिрдпा рдеा। рд▓ेрдХिрди 2016 рдХे рдмाрдж рд╕े рдЗрд╕ рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдмंрдж рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै। рдЗрд╕ рдкрд░ рдлिрд░ рд╕े рдХाрдо рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЧрд░ीрдмी, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी, рднुрдЦрдорд░ी рдЬैрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпाрдпों рд╕े рдордЬрдмूрд░ рд▓ोрдЧों рддрдХ рдоौрд▓िрдХ рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХी рдкрд╣ुँрдЪ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХी рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд▓ाрднाрд░्рдеिрдпों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рд▓ीрдХ рдк्рд░ूрдл рдбिрд▓ीрд╡рд░ी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
- рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рдЧंрднीрд░ рдмिрдоाрд░ी рд╕े рдкीреЬिрдд, рдЕрдкंрдЧрддा рд╕े рдЧ्рд░рд╕िрдд рдФрд░ рдЫोрдЯी рдЙрдо्рд░ рдХे рдмрдЪ्рдЪे рдЬो рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдХो рдЕрдкрдиा рдЪुрдХे рд╣ैं, рдЙрдирдХे рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдХे рд▓िрдпे рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдЧृрд╣ों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд░рдХे рдЙрдирдоें рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ीрдп рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдИ рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рд╕ाрде рд╣ी рдЙрдирдХी рдоौрд▓िрдХ рдЬрд░ूрд░рддों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЙрди्рд╣ें рдХौрд╢рд▓ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рджिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рддрднी рд╡े рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рд╕рдоाрдЬ рдХी рдоुрдЦ्рдп рдзाрд░ा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрди рд╕рдХेंрдЧे। рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдЬैрд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдиिрд╡ाрд░рдг рдпोрдЬрдиा рдХा рд╕рди्рджрд░्рдн рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рднिрдЦाрд░ी рдХो рдЧिрд░рдл्рддाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЙрди्рд╣ें Open House рдоें рднेрдЬрдХрд░ рдЙрдирдХे рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै।
- рдЬрд╣ाँ рддрдХ рдмाрдд рд╕ंрдЧрдаिрдд рддौрд░ рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рд░ैрдХेрдЯों рдХी рд╣ै рддो рдЗрдирдХो рдоाрдирд╡ рддрд╕्рдХрд░ी рдФрд░ рдЕрдкрд╣рд░рдг рдЬैрд╕े рдЕрдкрд░ाрдзों рдХे рд╕ाрде рдЬोреЬ рдХрд░ рджेрдЦा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рджूрд░-рджрд░ाреЫ рдХे рдЗрд▓ाрдХों рд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рдЦрд░ीрджрдХрд░ рдпा рдЕрдкрд╣рд░рдг рдХрд░ рд▓ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рднिрдХ्рд╖ाрд╡ृрдд्рддि рдоें рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЗрд╕рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдпे рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рдмीрдЪ рд╕ूрдЪрдиाрдПँ рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рд╣ेрддु рдПрдХ рддंрдд्рд░ рдХी рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЗрд╕ рдХрдордЬोрд░ рддрдмрдХे рдХे рдк्рд░рддि рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓рддा рднी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдЕрднी рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдПрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХрдо्рдкрдиी рдж्рд╡ाрд░ा рдоुंрдмрдИ рд╕्рдеिрдд рдЕрдкрдиी рд╢ाрдЦा рдХे рдмाрд╣рд░ рдХे рдЦाрд▓ी рдкреЬे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдкрд░ рдиुрдХीрд▓े рд░ॉрдб рд▓рдЧрд╡ा рджिрдП рдЧрдП рддाрдХि рдмेрдШрд░ рднिрдЦाрд░ी рд╡рд╣ाँ рд╕ो рди рд╕рдХें। рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рдмрддाрддी рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХो рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХी рдХिрддрдиी рдЕрдзिрдХ рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै।