Showing posts with label MNREGA. Show all posts
Showing posts with label MNREGA. Show all posts

Tuesday, April 30, 2019

рдордирд░ेрдЧाः рджेрд╢ рдХे рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдХिрддрдиी рд╕рдл़рд▓?

Ashok Pradhan     April 30, 2019     No comments

рднूрдоिрдХा

рдПрдХ рд▓ोрдХрдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рдФрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХा рдЖрдХрд▓рди рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдиे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдЕंрддिрдо рдкाрдпрджाрди рдкрд░ рдЦрдб़े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдКрдкрд░ рдЪрдв़рдиे рдоें рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд░ाрд╣ рджिрдЦрд▓ाрдИ рд╣ै। рдордирд░ेрдЧा рдХो рд╕рдЪ्рдЪे рдЕрд░्рдеों рдоें рдЧ्рд░ाрдоीрдг рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдзрдирддрдо рдФрд░ рдмेрд░ोреЫрдЧाрд░ рд▓ोрдЧों рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рдЧрддि рдХे рд╡ाрд╣рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдордирд░ेрдЧा рдХी рдЗрд╕ рд╕ोрдЪ рдХो UNDP рдХी рдЧ्рд▓ोрдмрд▓ рд╣्рдпूрдорди рдбेрд╡рд▓рдкрдоेंрдЯ рд░िрдкोрд░्рдЯ, 2015рд╕े рднी рдкрд╣рдЪाрди рдоिрд▓ी рд╣ै।
рдордирд░ेрдЧा рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ
  • рдЧ्рд░ाрдоीрдг рднाрд░рдд рдХो ‘рд╢्рд░рдо рдХी рдЧрд░िрдоा’ рд╕े рдкрд░िрдЪिрдд рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдордирд░ेрдЧा рд░ोреЫрдЧाрд░ рдХी рдХाрдиूрдиी рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЧाрд░ंрдЯी рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╣ै, рдЬो рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдЕрдХुрд╢рд▓ рд╢्рд░рдо рдХрд░рдиे рдХे рдЗрдЪ्рдЫुрдХ рд╡рдпрд╕्рдХ рд╕рджрд╕्рдпों рдХो 100 рджिрди рдХे рдЧाрд░ंрдЯीрдпुрдХ्рдд рд░ोреЫрдЧाрд░, рджैрдиिрдХ рдмेрд░ोреЫрдЧाрд░ी рднрдд्рддा рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд╣рди рднрдд्рддा (5 рдХिрдоी. рд╕े рдЕрдзिрдХ рджूрд░ी рдХी рджрд╢ा рдоें) рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
  • рдз्рдпाрддрд╡्рдп рд╣ै рдХि рд╕ूрдЦाрдЧ्рд░рд╕्рдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдФрд░ рдЬрдирдЬाрддीрдп рдЗрд▓ाрдХों рдоें рдордирд░ेрдЧा рдХे рддрд╣рдд 150 рджिрдиों рдХे рд░ोреЫрдЧाрд░ рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै।
  • рдордирд░ेрдЧा рдПрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рд╡्рдпाрдкी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╣ै। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдЗрд╕ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рджाрдпрд░े рд╕े рдХुрдЫ рдРрд╕े рдЪंрдж рдЬिрд▓े рд╣ी рдмाрд╣рд░ рд╣ैं рдЬो рдкूрд░्рдгрд░ूрдк рд╕े рд╢рд╣рд░ों рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рдЖрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдордЬрджूрд░ी рдХे рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХेंрдж्рд░ рдПрд╡ं рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ों рдХे рдкाрд╕ рд╣ै।рдЧौрд░рддрд▓рдм рд╣ै рдХि рдЬрдирд╡рд░ी 2009 рд╕े рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕рднी рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рд▓िрдпे рдЕрдзिрд╕ूрдЪिрдд рдХी рдЧрдИ рдордирд░ेрдЧा рдордЬрджूрд░ी рджрд░ों рдХो рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рд╕ंрд╢ोрдзिрдд рдХрд░рддी рд╣ै।
  • рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдордирд░ेрдЧा рд▓ाрднाрд░्рдеिрдпों рдоें рдПрдХ-рддिрд╣ाрдИ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХा рд╣ोрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рд╡िрдХрд▓ांрдЧ рдПрд╡ं рдЕрдХेрд▓ी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рдХो рдмрдв़ाрдиे рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдордирд░ेрдЧा рдХी рд╕рдл़рд▓рддा
  • рдЗрд╕ рд╕рдордп рдордирд░ेрдЧा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े 13 рдХрд░ोрдб़ рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рд▓рдЧрднрдЧ 28 рдХрд░ोрдб़ рдХाрдордЧाрд░ों рдХे рдкाрд╕ рдЬॉрдм рдХाрд░्рдб рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ैं। рдиेрд╢рдирд▓ рдХाрдЙंрд╕िрд▓ рдСрдл рдПрдк्рд▓ाрдЗрдб рдЗрдХोрдиॉрдоिрдХ рд░िрд╕рд░्рдЪ (NCAER) рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдордирд░ेрдЧा рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े 42% рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рдХे рдиीрдЪे рдеी। рдордирд░ेрдЧा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХे рдмाрдж рдЗрд╕рдоें рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЧрд░ीрдм рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХे 30% рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рд░рд╣ी рд╣ै। рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХी рдоाрдиें рддो рдЧрд░ीрдм рд╡ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХрдордЬोрд░ рд╡рд░्рдЧों, рдЬैрд╕े-рдордЬрджूрд░, рдЖрджिрд╡ाрд╕ी, рджрд▓िрдд рдПрд╡ं рдЫोрдЯे рд╕ीрдоांрдд рдХृрд╖рдХों рдХे рдмीрдЪ рдЧрд░ीрдмी рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдордирд░ेрдЧा рдХी рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рд░рд╣ी рд╣ै।
  • рдордирд░ेрдЧा рдХे рдЪрд▓рддे рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╢्рд░рдо рдмाрдЬाрд░ рдоें рдордЬрджूрд░ी рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ै рддрдеा рд╢्рд░рдоिрдХों рдж्рд╡ाрд░ा рдоोрд▓рднाрд╡ рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा (Bargaining power) рднी рдмрдв़ी рд╣ै। рдордирд░ेрдЧा рд╕े рдЬुрдб़े рд▓ोрдЧों рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдЧрдаिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдЛрдг рд▓ेрдиे рдХी рджрд░ рдоें рдЗрдЬाрдлा рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЬिрд╕рд╕े рд╕ाрд╣ूрдХाрд░ों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░рддा рдХाрдлी рдШрдЯी рд╣ै।
рдордирд░ेрдЧा рдХी рд╕рдл़рд▓рддा рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓
  • рдПрдХ рдУрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рдЖँрдХрдб़े рдордирд░ेрдЧा рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХो рджिрдЦा рд░рд╣े рд╣ैं рддो рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рдРрд╕े рддрде्рдп рднी рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд╣ैं рдЬो рдЗрд╕рдХे рдд्рд░ुрдЯिрдоुрдХ्рдд рди рд╣ोрдиे рдХी рдЧрд╡ाрд╣ी рджे рд░рд╣े рд╣ैं। NCAER (national council of applied economic research) рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдордирд░ेрдЧा рдоें рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЧрд░ीрдмों рдХी рд╣िрд╕्рд╕ेрджाрд░ी 30% рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд् рдЕрдм рддрдХ 70% рдЧрд░ीрдм рдордирд░ेрдЧा рдоें рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рд╕े рд╡ंрдЪिрдд рд╣ैं। рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоें рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдгों рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। CAG рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоें рднी рдордирд░ेрдЧा рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдФрд░ рдЕрдиिрдпрдоिрддрддाрдУं рдХा рдЦुрд▓ाрд╕ा рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рднुрдЧрддाрди рдоें рд╡िрд▓ंрдм, рдлрд░्рдЬी рд╣ाрдЬिрд░ी рд░рдЬिрд╕्рдЯрд░ рдмрдиाрдиे, рдлंрдб рдХी рдиिрдХाрд╕ी рдоें рдзांрдзрд▓ी рдЬैрд╕े рдоाрдорд▓े рднी рдк्рд░рдХाрд╢ рдоें рдЖрдП рд╣ैं। рдордирд░ेрдЧा рдХे рдХाрд░рдг рдЫोрдЯे рд╡ рд╕ीрдоांрдд рдХिрд╕ाрдиों рдж्рд╡ाрд░ा рдЦेрддी рдЫोрдб़рдХрд░ рдордирд░ेрдЧा рдоें рдордЬрджूрд░ी рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг рдХृрд╖ि рдЙрдд्рдкाрджрди рдкрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ा рд╣ै।
рдд्рд░ुрдЯिрдпों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдкाрдп
  • рдордирд░ेрдЧा рд╡ рдХृрд╖ि рдХे рдордз्рдп рдмेрд╣рддрд░ рд╕рдорди्рд╡рдп рдмрдиाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдордирд░ेрдЧा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕िंрдЪाрдИ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд 5 рд▓ाрдЦ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХुрдУं рд╡ рддाрд▓ाрдмों рдХी рдЦुрджाрдИ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै। рдЬैрд╡िрдХ рдХृрд╖ि рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдпे рдордирд░ेрдЧा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╡рд░्рдоीрдХंрдкोрд╕्рдЯ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдпे 10 рд▓ाрдЦ рдЧрдб्рдвे рдмрдиाрдиे рдХा рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рд╣ै।
  • рднुрдЧрддाрди рдоें рд╡िрд▓ंрдм рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрдм рд░ाрдЬ्рдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХोрд╖ рдЕंрддрд░рдг рдЖрджेрд╢ (Fund Transfer Order) рдЬेрдирд░ेрдЯ рдХрд░рдиे рдХे 48 рдШंрдЯों рдХे рднीрддрд░ рд╣ी рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдзрдирд░ाрд╢ि ‘рд░ाрдЬ्рдп рд░ोреЫрдЧाрд░ рдЧाрд░ंрдЯी рдХोрд╖’ рдХो рдиिрд░्рдЧрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
  • ‘рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рд▓ाрдЗрдл’ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рдордирд░ेрдЧा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХौрд╢рд▓ рдпोрдЬрдиा рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЖрдЬीрд╡िрдХा рдоिрд╢рди рдХे рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕े рдордирд░ेрдЧा рдХाрдордЧाрд░ों рдХा рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдХрд░рдиे рдХी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рдордирд░ेрдЧा рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╡िрднिрди्рди рдкрд╣рд▓ों рдХे рдордз्рдп рд╕рдорди्рд╡рдп, рд╕рднी рдХाрд░्рдпрдХрд▓ाрдкों рдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдпे рд╡ेрдм рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рдмंрдзрди рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░рдгाрд▓ी (MIS) рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд▓ेрдЦा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг (Social Audits) рдХे рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдпे рднी рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдордирд░ेрдЧा рдиे рдЧрд░ीрдмी рдЙрди्рдоूрд▓рди, рд░ोреЫрдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди, рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╢्рд░рдо рдмाрдЬाрд░ рдоें рдордЬрджूрд░ी рдоें рд╡ृрдж्рдзि, рд╢्рд░рдоिрдХों рдХी рд╕ौрджेрдмाрдЬी рдХ्рд╖рдорддा рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХो рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдИ рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрд╢ा рдоें рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпे рдЬा рд░рд╣े рдк्рд░рдпाрд╕ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ी рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╣ैं। рдпрджि рдЗрдирдХा рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдаोрд╕ рдХрджрдо рдЙрдаाрдП рдЬाрдПँ рддो рдордирд░ेрдЧा рдорд╣рдЬ рдПрдХ рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рдпोрдЬрдиा рдмрдирдХрд░ рд░рд╣ рдЬाрдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рдЧ्рд░ाрдоीрдг рднाрд░рдд рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдПрдХ рд╕рд╢рдХ्рдд рдоाрдз्рдпрдо рдмрди рд╕рдХрддी рд╣ै।

Recommended

Like Us

{getWidget} $results={3} $label={comments} $type={list}

Facebook SDK

Powered by Blogger.

SUBSCRIBE


Search This Blog

Blog Archive

Link list

Translate

About

Pages

Pages - Menu

Blogger news

3-latest-65px

Pages

Pages - Menu

Blogroll

© 2015 Civil Service . Blogger Templates Designed by Bloggertheme9. Powered by Blogger.